“tự do” và “ chợ đen” cái nào đúng?

Một điều khó hiểu của báo chí Việt Nam khi viết về thị trường Đô la (USD) là có hai khái niệm rất khác nhau : lúc bình thường thì cả trên ti vi, báo chí đều gọi thị trường thu mua ngoài ngân hàng là thị trường “tự do”, nhưng những lúc các cơ quan nhà nước vào cuộc để thanh tra, kiểm tra, rốt ráo thực thi pháp lệnh thì đồng loạt các phương tiện truyền thông gọi cái thị trường thu mua ngoại tệ ngoài ngân hàng là “chợ đen”. Thật nực cười!

Điều đáng sợ nhất là khi tỷ giá niêm yết của các ngân hàng đều niêm yết giá mua – bán rất rõ ràng nhưng chẳng có tính toán giá vàng nào lại căn cứ theo giá đô la mà ngân hàng niêm yết. Họ toàn dùng tỷ giá thị trường “tự do” để mà tính. Con số “tự do” của cái bị gọi là “chợ đen” luôn luôn được cập nhật đầy đủ. Mạng điện thoại của VNPT còn có cả một hòm thư để thông báo về thị trường tự do (chưa biết đã cắt chưa!) để mà cung cấp cho người dân nữa! Và nguy hiểm hết thảy nữa là các ngân hàng vẫn thanh toán cho các công ty nhập khẩu toàn theo tỷ giá “chợ đen” hoặc làm giá mà cả hai bên đều đồng thuận. Biện pháp của họ là bổ xung hàng loạt các loại phí, các loại hợp đồng vẽ vời vớ vẩn để thoát khỏi con mắt kiểm soát.

Sao người ta không dùng khái niệm cái thị trường thu mua ngoài ngân hàng (là các đơn vị được cấp phép thu mua đồng USD) là “thị trường bất hợp pháp”, “thị trường chui”, “thị trường cấm giao dịch”…mà lại dùng khái niệm thị trường “chợ đen”? “Đen” ở đây có nghĩa là không minh bạch chứ gì? Đã vi phạm luật pháp rồi cần gì phải chơi chữ kiểu đó nữa! Ấy vậy mà họ vẫn cứ dùng, lâu thành quen và là câu cửa miệng!

Và đáng lưu ý là rất nhiều các mặt hàng trong quá khứ và trong hiện tại vẫn có giá bán được tính bằng đồng Đôla. Đây là điều mà nhà nước đã cấm cơ mà!...Có nên bắt mấy ông vi phạm này không bởi người dân “đen” như chúng ta lấy đâu ra số tiền Đôla lớn đến vậy để mà thanh toán nếu như cái thị trường “chợ đen” kia không tồn tại? Chúng ta phải mua USD ở đâu để trả tiền mua nhà? Quả là điều vô lý nhưng vẫn tồn tại chờ chờ trước mắt. Tòa nhà Keangnam Tower cao nhất nhì Việt Nam cơ mà, làm sao mà các nhà lãnh đạo, các nhà quản lý không biết!

Một điều khó hiểu nhất là tất cả những người dân Việt Nam có dịp mua, bán ngoại tệ lại chấp nhận thị trường “chợ đen” là cái thị trường tồn tại với họ. Cái thị trường “không đen”, cái tỷ giá niêm yết của các ngân hàng chỉ để ngó nghía qua cho vui chứ mấy ai để ý đến làm gì. Chỉ có ông ngân hàng dựa vào đó mà làm tiền, mà thu lợi nhuận để mà báo cáo, để mà chốt lãi…

“Chợ đen” hay “tự do” đúng chúng ta không quan tâm nữa bởi chúng ta cùng hiểu về một sự vật, sự việc tồn tại. Chỉ có điều, cái chữ “đen” mang hàm ý tiêu cực, hàm ý vi phạm pháp luật lại sống khỏe, sống mạnh và ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống của người dân thậm chí cả nhà nước này. Cái trớ trêu, cái buồn cười là vậy!

Bao giờ mới hết “đen” nhỉ?